Bilâl AFŞAR - Bir .NET Yazılımcısının Notları

Xamarin.Forms Localhost Problemi

Bilal AFŞAR | 11 Temmuz 2019 Perşembe 20:36 — 11.07.2019 20:36:37

Bugünkü yazım, Xamarin.Forms üzerine...

Xamarin.Forms ile ilgilenmeye başladıktan sonra, hiç şüphesiz sunucu ile irtibat kurma ihtiyacı hissedeceksiniz. Xamarin.Forms'a yeni başlayıp hızlı ilerlemek isteyenlerin mutlaka karşılacakları problemlerden biri de, Visual Studio ile bize sunulan IIS Express hizmetinin sağladığı sunucu adresinin, mobil cihaz üzerinde çalışamaması olacaktır.

Bunun sebebi, IIS Express'in ağ erişimine kapalı olmasındandır. (Buna dair araştırma yapmadım ancak görünen durum da bu)

Bunu aşmak için, tavsiye edilen şey, IIS Express yerine doğrudan IIS kullanmaktır.

Bunun için uygulanması gereken birkaç adım var.

Öncelikle, Denetim Masasında "Windows özelliklerini aç veya kapat" ekranından "Internet Information Services" aktif hâle getirilmelidir.

Ayrıca Visual Studio Installer ekranından "Development Time IIS Support" ("Geliştirme zamanı IIS desteği") işaretlenip kurulmalıdır.

Bu işlemden sonra, yapılması gereken, mobil uygulamanın bağlanacağı projenin ayarlarında, sunucu tercihini IIS Express'den IIS'e çevirmektir.

Bu değişiklikle beraber, örneğin http://localhost:50000/ şeklinde olan adres, http://localhost/ProjeAdi şeklinde değişecektir. Artık bu adres ile tarayıcınız üzerinden sorgulamalar yapabilirsiniz.

Ancak, bizim ihtiyacımız olan şey, bu adrese mobil cihaz üzerinden bağlantı kurmak olduğu için, bu şekliyle bize çözüm sunmayacaktır.

Mobil cihazlar, içlerinden bir işletim sistemi barındırdıkları için, kendilerine ait bir localhost tanımı vardır. Bu sebeple, http://localhost/ProjeAdi gibi bir adres tarifi, mobil cihazın kendi bünyesinde olan bir adrese işaret edecektir.

Bu problemi aşmak için, sunucunun çalıştığı cihazın IP adresine ihtiyacımız olacaktır. Ancak DHCP sebebiyle, cihaz her açıldığında bu adres değişir. Bu yüzden IP adresiniz sabitlememiz gerekmektedir.

Yazıyı gereksiz yere uzatmamak için, bunu anlatan örnek bir video adresi sunuyorum: https://www.youtube.com/watch?v=WbMOfTJGw9A

IP adresinize de sabitledikten sonra, tek yapmanız gereken, Xamarin.Forms projesi içinde kullandığınız sunucu adresini, http://192.168.1.30/ProjeAdi şeklinde değiştirmek olacaktır. Mobil cihazınız ve sunucunuz aynı ağda olduğu için, problem çıkarmadan çalışacaktır.

JQuery Marquee

Bilal AFŞAR | 18 Mart 2017 Cumartesi 02:07 — 18.03.2017 02:07:31

Yeni bir makale ile tekrar merhaba.

Bu makalemizdeki mevzu, başlıktan da kısmen anlaşılacağı üzere jQuery için yazdığım bir Marquee eklentisi üzerine.

Üzerinde çalıştığım bir projede ihtiyacım olduğunda, klasik Marquee etiketinin obsolete -modası geçmiş- olarak işaretlendiğini ve muhtemelen birkaç sene içinde tarayıcı desteğinin de yok olacağını görünce, bu işi yapacak jQuery plugin arama yoluna gittim. Ancak, karşıma çok güzel eklentiler çıkmış olmakla beraber, biri müstesna, hiçbiri işimi görmedi. İstisnaî olan ise maalesef hata barındırıyordu. Bundan dolayı kendi jQuery plugin dosyamı oluşturup kullanmayı tercih ettim.

Yazdığım plugin şu an gayet güzel şekilde çalışıyor. İhtiyaç duyanların istifadesine de sunuyorum.

(Dosyayı, makalenin sonundaki Github adresinden indirebilirsiniz.)

Şimdi de dilerseniz kısaca nasıl kullanılacağını anlatalım.

İndirdiğiniz dosyayı web projenize jQuery dosyasından sonra referans olarak ekleyip, aşağıdaki gibi bir kod yazarak, eklentiyi çalıştırabilirsiniz.

// Varsayılan parametreler
$(".marqueeElement").SSMarquee();

// Tercihe göre değiştirilmiş parametreler
$(".marqueeElement").SSMarquee({ direction: "bottom", speed: 30, scrollAmount: 1.2, pauseOnHover: false, bufferSize: 20 });

İkinci kullanım şeklinden de anlaşılacağı üzere, kullanabileceğiniz 5 adet parametre mevcut:

direction: String tipinde değer alır. Alabileceği değerler: "top", "bottom","left", "right". Aldığı değerde belirtilen yöne hareket eder. Değer verilmezse ya da yanlış bir değer gönderilirse, "top" olarak ayarlanır.

speed: Milisaniye cinsinden hız. Integer tipinde değer alır. 10 ile 70 aralığında olmalıdır. Asgarî değerden küçük bir değer verildiğinde asgarî değere, azamî değerden büyük bir değer verildiğinde ise, azamî değere ayarlanır. Geçersiz bir değer verildiğinde varsayılan değer olarak 45 verilir.

scrollAmount: Her bir harekette, nesnenin kayacağı px miktarıdır. Float tipinde değer alır. Sıfıra eşit, sıfırdan küçük ya da geçersiz bir değer girilirse, varsayılan değer olan 1 olarak ayarlanır.

pauseOnHover: Nesne üzerine gelindiğinde duraklama olup olmayacağını belirlemek üzere, boolean tipinde bir değer alır. Varsayılan değeri true'dur. Geçersiz bir değer girildiğinde varsayılan değer ayarlanır.

bufferSize: Nesnenin gizlenmesi ile tekrar görünmesi arasında geçen süreyi uzatabilmek için eklenen, Integer tipinde px cinsinden değer. Girilen değer büyüdükçe, gizlenme ve tekrar görünme arasındaki süre de uzar. Geçersiz ya da sıfırdan küçük bir değer girilirse, varsayılan değer olan 10 olarak ayarlanır.

Bunların yanısıra, responsive sitelerde ya da ekranın yeniden boyutlandırılmasında rahat kullanılabilmesi için gerekli destek mevcuttur. Ekran boyutu her değiştiğinde marquee baştan başlar.

Kullanım için dikkat edilmesi gereken tek bir nokta mevcut. Bu eklentiyi tatbik edeceğiniz nesnenin içinde sadece bir element olmalıdır. Onun içine istediğiniz herşeyi koyabilirsiniz.

Örnek için şu adrese bakabilirsiniz:

jQuery.SSMarquee Örnek

Projeyi GitHub üzerinden yayınladım. Projenin hem sıkıştırılmış hem de normal hâli mevcut. Adrese ulaşmak için, buraya tıklayabilir ve açılan sayfadan istediğiniz dosyayı indirebilirsiniz.

Şimdilik bu kadar...

Hoşçakalın.

WPF TextBox İçindeki Yazının Hepsini Seçmek (SelectAll)

Bilal AFŞAR | 17 Şubat 2017 Cuma 17:19 — 17.02.2017 17:19:26

Uzun bir aradan sonra tekrar merhaba,

Bu makalemiz, başlıktan da anlaşılacağı üzere, WPF'te bir TextBox kontrolünün içindeki yazının tamamının nasıl seçileceği üzerine.

Uzun zamandır WPF ile uğraşanların muhtemelen karşılaştıkları bir problemdir bu. WPF içinde, dahili olarak, TextBox için otomatik metin seçimi mevcut değil. Bunun için birkaç yol kullanmak mümkün.

Bunlardan biri, her TextBox kontrolüne SelectionStart ve SelectionLength değeri vermek şeklinde gerçekleştirilebilir:


<TextBox SelectionStart="0" SelectionLength="1000" />

Burada SelectionLength için verilen değer, toplam karakter sayısından büyük olabilir. Bu, herhangi bir problem oluşturmayacaktır. Ancak bu kullanım şeklinde, SelectionStart ve SelectionLength ifadelerini, her TextBox kontrolü için tek tek yazmamız gereklidir. Bu ise toplu olarak kontrolü oldukça zorlaştıran bir yol olacaktır.

Toplu olarak bu işlemi yapmak için, property'leri Style içinde oluşturmak daha doğru bir yol olmakla beraber, SelectionStart ve SelectionLength property'lerinin her ikisi de DependencyObject türünde olmadıkları için, Style içinde yazılamazlar.

Bu sebeplerle, bu usûlde kullanım pek doğru bir tercih olmayacaktır.

Diğer bir kullanım şekli olarak, App.xaml.cs içinde EventManager.RegisterClassHandler methodunu kullanarak RoutedEvent'leri yakalama yolu tercih edilebilir. Ancak bu da her projede bu kodu tek tek yapıştırmayı gerektireceği için pek kullanışlı bir yol olarak görünmüyor. Yine de nasıl olacağına bakmak isterseniz şu adreslerden faydalanabilirsiniz:

https://www.intertech.com/Blog/how-to-select-all-text-in-a-wpf-textbox-on-focus/

http://stackoverflow.com/a/2553297/2374053

http://madprops.org/blog/wpf-textbox-selectall-on-focus/

Diğer bir yol da AttachedProperty kullanmaktır ki, bu makalede göstermek istediğim de buydu zaten.

Evvela, temel olarak aldığım kodları sizlere sunmalıyım:

http://stackoverflow.com/a/2674291/2374053

Karşınıza çıkan kodlar, tatbik edildiği her TextBox kontrolünde gerçekleşen her bir focus event'inde, TextBox içindeki bütün yazıyı tamamen seçecektir. Bu ise kısmen iş görmekle beraber, yine de eksik kalmaktadır.

İşte bu kısımda kendi kodlarımı geliştirme ihtiyacı hissettim ve size de bunu sunuyorum.

Buradaki mantık, üsttekinden farklı olarak, dört ayrı senaryo üzerine kurulu. Bunlar:

- Yazıyı sadece ilk focus event'i gerçekleştiğinde tamamen seçmek ve daha sonraki focus işlemlerinde, yazının son seçilen kısmını aynen bırakmak

- Yazıyı sadece ilk focus event'i gerçekleştiğinde tamamen seçmek ve sonrakilerde asla seçmemek,

- Yazıyı her focus event'i gerçekleştiğinde tamamen seçmek,

- Yazıyı her focus event'i gerçekleştiğinde hiç seçmemek (var olan seçimi kaldırmak)

şeklinde ifade edilebilir.

Şimdi dilerseniz kodlara bir göz gezdirin.

namespace WPF.AttachedProperties
{
    public enum SelectAllMode
    {
        ///         ///     On first focus, it selects all then leave off textbox and doesn't check again
        ///         OnFirstFocusThenLeaveOff = 0,

        ///         ///     On first focus, it selects all then never selects
        ///         OnFirstFocusThenNever = 1,

        ///         ///     Selects all on every focus
        ///         OnEveryFocus = 2,

        ///         ///     Never selects text (WPF's default attitude)
        ///         Never = 4
    }

    public partial class TextBox : DependencyObject
    {
        public static readonly DependencyProperty SelectAllModeProperty = DependencyProperty.RegisterAttached(
            "SelectAllMode",
            typeof(SelectAllMode?),
            typeof(TextBox),
            new PropertyMetadata(SelectAllModePropertyChanged));

        private static void SelectAllModePropertyChanged(DependencyObject d, DependencyPropertyChangedEventArgs e)
        {
            if (d is System.Windows.Controls.TextBox)
            {
                var textBox = d as System.Windows.Controls.TextBox;

                if (e.NewValue != null)
                {
                    textBox.GotKeyboardFocus += OnKeyboardFocusSelectText;
                    textBox.PreviewMouseLeftButtonDown += OnMouseLeftButtonDown;
                }
                else
                {
                    textBox.GotKeyboardFocus -= OnKeyboardFocusSelectText;
                    textBox.PreviewMouseLeftButtonDown -= OnMouseLeftButtonDown;
                }
            }
        }

        private static void OnMouseLeftButtonDown(object sender, MouseButtonEventArgs e)
        {
            var dependencyObject = GetParentFromVisualTree(e.OriginalSource);

            if (dependencyObject == null)
                return;

            var textBox = (System.Windows.Controls.TextBox) dependencyObject;
            if (!textBox.IsKeyboardFocusWithin)
            {
                textBox.Focus();
                e.Handled = true;
            }
        }

        private static DependencyObject GetParentFromVisualTree(object source)
        {
            DependencyObject parent = source as UIElement;
            while (parent != null && !(parent is System.Windows.Controls.TextBox))
            {
                parent = VisualTreeHelper.GetParent(parent);
            }

            return parent;
        }

        private static void OnKeyboardFocusSelectText(object sender, KeyboardFocusChangedEventArgs e)
        {
            var textBox = e.OriginalSource as System.Windows.Controls.TextBox;
            if (textBox == null) return;

            var selectAllMode = GetSelectAllMode(textBox);

            if (selectAllMode == SelectAllMode.Never)
            {
                textBox.SelectionStart = 0;
                textBox.SelectionLength = 0;
            }
            else
                textBox.SelectAll();

            if (selectAllMode == SelectAllMode.OnFirstFocusThenNever)
                SetSelectAllMode(textBox, SelectAllMode.Never);
            else if (selectAllMode == SelectAllMode.OnFirstFocusThenLeaveOff)
                SetSelectAllMode(textBox, null);
        }

        [AttachedPropertyBrowsableForChildren(IncludeDescendants = false)]
        [AttachedPropertyBrowsableForType(typeof(System.Windows.Controls.TextBox))]
        public static SelectAllMode? GetSelectAllMode(DependencyObject @object)
        {
            return (SelectAllMode) @object.GetValue(SelectAllModeProperty);
        }

        public static void SetSelectAllMode(DependencyObject @object, SelectAllMode? value)
        {
            @object.SetValue(SelectAllModeProperty, value);
        }
    }
}

Oluşturduğumuz bu attachedproperty'yi kullanmak için yapmanız gereken, şöyle bir kod yazmaktan ibarettir.


<!-- İlk focus event'inde bütün yazıyı seçer ve sonrasında yazının son seçilen kısmını aynen bırakır -->
<TextBox attprop:TextBox.SelectAllMode="OnFirstFocusThenLeaveOff" />

<!-- İlk focus event'inde bütün yazıyı seçer ve sonrakilerde asla seçili olmamasını sağlar -->
<TextBox attprop:TextBox.SelectAllMode="OnFirstFocusThenNever" />

<!-- Her focus event'i çalıştığında yazının tamamını seçer -->
<TextBox attprop:TextBox.SelectAllMode="OnEveryFocus" />

<!-- Her focus event'i çalıştığında yazının seçili olmamasını sağlar ve cursor'ü satırın başına alır -->
<TextBox attprop:TextBox.SelectAllMode="Never" />

Böyle bir kullanım ise, daha evvel bahsettiğim gibi, toplu olarak değişiklik yapmayı zor hâle getirir. Bunun için tercih edilebilecek bir yol ise Style kullanımıdır:

<Style TargetType="{x:Type TextBox}">
    <Setter Property="attprop:TextBox.SelectAllMode" Value="OnFirstFocusThenLeaveOff" />
</Style>

İsterseniz, bu style'a Key değeri vererek sadece belirli yerlerde kullanmayı tercih edebilirsiniz. Ancak buradaki gibi kullanırsanız, yazdığınız style kodu bütün TextBox'lara tatbik edilecektir.

Buradakiler haricinde başka kullanım şekilleri de elbette mevcuttur. Biraz araştırma yaparak ortaya birşeyler çıkarmak mümkün.

Bu makalenin mevzuunu oluşturan kodları, StackOverFlow üzerinde de bulabilirsiniz.

Ayrıca, aynı sayfada diğer kullanıcılara ait diğer kullanım şekillerine de göz atabilir ve daha farklı yollar geliştirebilirsiniz.

...

WPF hakkındaki ilk yazım olan bu makale de buraya kadar. Yakın zamanda yeni makaleler sunabilmek dileğiyle, hoşçakalın...

FastReport.Net ile Seçili Satırların Raporlanması

Bilal AFŞAR | 6 Ocak 2015 Salı 01:46 — 6.01.2015 01:46:34

Tekrar merhaba,

Bu seferki makalemiz yine FastReport.Net üzerine...

Bu makalede ise DataGridView üzerinde seçili satırların nasıl raporlanabileceğini incelemeye çalışacağız.

Aslında bu makale, temel olarak 'FastReport.Net Kullanımı - Visual Studio Integration' başlıklı yazıdan çok farklı değil. Aynı bilgileri, ancak farklı veritabanı ve nesne tiplerini kullanarak, başka bir işlem gerçekleştireceğiz.

Makalenin mevzuu olan kodlara geri dönelim.

Formumuzun görüntüsü şu şekilde olacak:

Forma ait kodlarımız da burada:


public partial class BookList : Form
{
   public BookList()
   {
      InitializeComponent();
      dgv.DataSource = GetList(); // Listeyi yüklüyoruz.
   }

   /// <summary>
   /// Sadece seçili satırları rapora yükler ve raporu gösterir.
   /// </summary>
   /// <param name="sender"></param>
   /// <param name="e"></param>
   private void ReportSelectedRows_Click(object sender, EventArgs e)
   {
      DataTable dt = GetFilledDataTableForReport(dgv);
      if (dt != null)
         CreateReport(dt);
   }

   /// <summary>
   /// Bütün satırları rapora yükler ve raporu gösterir.
   /// </summary>
   /// <param name="sender"></param>
   /// <param name="e"></param>
   private void ReportAllRows_Click(object sender, EventArgs e)
   {
      DataTable dt = GetFilledDataTableForReport(dgv, false);
      if (dt != null)
         CreateReport(dt);
   }

   /// <summary>
   /// Veritabanından kitap listesini çeker ve geriye döndürür.
   /// </summary>
   /// <returns></returns>
   List<BookInfoModel> GetList()
   {
      using (DBDataContext db = new DBDataContext())
      {
         return db.Books.OrderBy(x => x.Type.Name)
                        .ThenBy(x => x.Writer.Name)
                        .Select(x => new BookInfoModel()
                        {
                           Type = x.Type.Name,
                           Writer = x.Writer.Name,
                           Book = x.Name
                        })
                  .ToList();
      }
   }

   /// <summary>
   /// Rapor olarak sunulacak olan bilgileri DataTable'a yükler
   /// ve bu DataTable'ı geriye döndürür.
   /// </summary>
   /// <param name="dgv"></param>
   /// <param name="onlySelectedRows">Sadece seçili satırların
   /// yüklenip yüklenmeyeceğini belirler.</param>
   /// <returns></returns>
   DataTable GetFilledDataTableForReport(DataGridView dgv, bool onlySelectedRows = true)
   {
      // Sadece seçili satırlar talep edildiyse ve hiç satır seçilmemişse
      if (onlySelectedRows && dgv.SelectedRows.Count < 1)
      {
         MessageBox.Show("Seçili satır bulunamadığı için işlem iptal edildi.",
                         "Geçersiz İşlem", MessageBoxButtons.OK, MessageBoxIcon.Hand);
         return null;
      }

      DataTable dt = new DataTable();
      dt.Columns.AddRange(new DataColumn[] 
      { 
         new DataColumn("Book"),
         new DataColumn("Type"),
         new DataColumn("Writer") 
      });

      List<DataGridViewRow> rc;

      if (onlySelectedRows)
         rc = dgv.SelectedRows.Cast<DataGridViewRow>().ToList();
      else
         rc = dgv.Rows.Cast<DataGridViewRow>().ToList();

      for (int i = 0; i < rc.Count; i++)
      {
         dt.Rows.Add(
            rc[i].Cells[0].Value.ToString(),
            rc[i].Cells[1].Value.ToString(),
            rc[i].Cells[2].Value.ToString()
         );
      }

      return dt;
   }

   /// <summary>
   /// Raporu oluşturur.
   /// </summary>
   /// <param name="data">Rapora yüklenecek olan veri</param>
   private void CreateReport(DataTable data)
   {
      // Rapor dosyasını oluşturuyoruz.
      Report report = new Report();

      // Programla aynı dizinden şablon olarak kullandığımız raporu yüklüyoruz.
	  report.Load("Report_Sample.frx");

      // Gelen verileri şablon olarak oluşturduğumuz rapor içerisinde
      // ismi belirtilen tabloya register ediyoruz.
      report.RegisterData(data, "BooksWithTypes");

      // Raporu hazırlıyoruz.
      if (report.Prepare())
      {
         // Hazırlanmış olan raporun gösterilmesini sağlıyoruz.
         report.ShowPrepared();
      }
   }
}

Ve bu da modelleme gayesiyle oluşturduğumuz class:


public class BookInfoModel
{
   public string Book { get; set; }
   public string Type { get; set; }
   public string Writer { get; set; }
}

Kodları temel itibariyle bu mantık üzerinde (ya da daha da geliştirerek) oluşturursanız; istediğiniz satırları rapor dosyasına göndererek, sadece onların raporlanmasını sağlayabilirsiniz.

Örnek kodları buradan indirebilirsiniz. Zip içindeki db.sql dosyası ile veritabanını oluşturduktan sonra app.config içindeki adres bilgisini kendi SQL sunucunuza ait bilgi ile değiştirerek doğrudan kodları çalıştırabilirsiniz.

Biraz kısa bir yazı oldu aslında ama zaten kodların aralarında yeterince açıklama mevcut.

Tekrar görüşünceye kadar hoşçakalın...

jQuery Post Yoluyla JS Array ve ASP.NET MVC Bağlantısı Oluşturma

Bilal AFŞAR | 30 Aralık 2014 Salı 14:42 — 30.12.2014 14:42:00

Merhaba,

Yaptığı işlerde AJAX üzerinden veri aktarımını tercih eden bir programcı olarak yakın zamanda karşılaştığım bir sıkıntının çözümünü makale olarak eklemeyi tercih ettim.

Aynı zamanda, bu makale bir nev'î, başka bir makalenin tercümesi olarak kabul edilebilir. Zira burada vermek istediğim bilgilerin teferruatlı halini orada bulmak mümkün. Elbette mevzu-ı bahs olan bu makalenin referansını yazının sonunda bulabilirsiniz.

Gelelim mevzuumuza;

AJAX üzerinden server ile haberleşiyor ve server tarafında da ASP.NET MVC kullanıyorsanız, server'a bilgi olarak aşağıdaki şekilde bir array gönderdiğinizde hata almanız muhakkaktır.


var Sayilar = [1,2,3,4];

Dilerseniz bunu bir örnekle daha da açalım.

Client tarafında;


$("#Gonder").on("click", function () {
      var Sayilar = [1, 2, 3, 4];

      $.ajax({
            url: "/Home/DegerleriKaydet",
            data: { sayilar: Sayilar },
            type: "POST",
            success: function (returnData) {
                  alert(returnData);
            }
      });
});

ve server tarafında da;


[HttpPost]
public JsonResult DegerleriKaydet(IEnumerable sayilar)
{
      return Json(sayilar);
}

kodlarının bulunduğunu farzedelim.

Bu halde iken server tarafına gönderdiğiniz kodlar ulaşmayacaktır. Bu problemi gidermek için yapmanız gereken tek şey ise client tarafındaki kodu şu şekilde değiştirmek olacaktır:


$("#Gonder").on("click", function () {
      var Sayilar = [1, 2, 3, 4];

      $.ajax({
            url: "/Home/DegerleriKaydet",
            data: { sayilar: Sayilar },
            type: "POST",
            traditional: true,       // Eklenen satır
            success: function (returnData) {
                  alert(returnData);
            }
      });
});

Kodu bu şekilde değiştirdikten sonra gönderdiğiniz bilgiler doğru şekilde server tarafına ulaşacaktır.

Ümid ederim, faydalı olur.

Bu makaleye kaynaklık eden diğer makaleye de şu linkten ulaşabilirsiniz:

BINDING JS ARRAY TO C# LIST IN ASP.NET MVC

Bir sonraki makaleye kadar, hoşçakalın...

Bakış Açısı...

Bilal AFŞAR | 15 Aralık 2014 Pazartesi 03:24 — 15.12.2014 03:24:00

JavaScript XML Açıklama/Yorum (Documentation) Satırları

Bilal AFŞAR | 2 Temmuz 2013 Salı 05:04 — 2.07.2013 05:04:40

Visual Studio üzerinde geliştirme yapan programcılar, yazdıkları kodların ne işe yaradığını hatırlamak maksadıyla methodlar üzerinde açıklama satırları bırakırlar.

Bu satırların açıklama maksatlı olduğunu belirtmek için dilden dile farklı işaretler kullanılmaktadır. Emsâl olarak C# içinde kullanılan // ve VB içinde kullanılan ise ' işaretleri gösterilebilir.

JavaScript üzerinde de yine aynı şekilde açıklama satırları oluşturmayı sağlayan belli karakterler mevcuttur. Bu yazıda bu karakterleri, standart açıklama satırlarını ve bilhassa da XML açıklama (documentation) için gerekli olan satırları, kısaca anlatmaya çalışacağım.

JavaScript kodlama da kullanılan açıklama/yorum satırları C# ile çok benzerlik göstermektedir. Ancak bazı noktalarda farklılıklar ihtiva etmektedir.

Mesela, kod bloğu içerisinde herhangi bir yerde tek satırlık bir açıklama koyacaksak aşağıdaki kullanım yeterlidir:


// Açıklama Satırı

Ancak maksadımız birden fazla satırdan oluşan açıklamalar eklemek ise, ekleyeceğiniz satırlar şöyle olmalıdır:


/*
 Açıklama satırı 1
 Açıklama satırı 2
 Açıklama satırı 3
*/

Şu ana kadar ki açıklama satırları, C# ve JavaScript kodlama da tamamen aynıdır, ancak bu satırlar temel olarak kod dosyasının içine baktığınız zaman size bilgi sunabilirler.

Eğer görmek istediğiniz; herhangi bir function'ı kullanmak istediğinizde karşınıza çıkması gereken açıklama satırları ise; bahsi geçen açıklama satırlarından istediğinizi, doğrudan function'ın başladığı satırın üzerine ekleyerek şu iki yolla da kullanabilirsiniz:

1. Yol:


// Açıklama Satırı
function add(){}

2. Yol:


/*
   Açıklama Satırı 1
   Açıklama Satırı 2
   Açıklama Satırı 3
*/
function add(){}

Bu şekilde kullanımlara rağmen XML açıklamaları için uygun olan kullanım şekli bunlar değildir. Üstelik bu kullanım şekilleri ile parametreleri ve açıklamalarını, ilgili parametrenin yazımı sırasında görmek yerine doğrudan function adını yazdığınız sırada görürsünüz.

Bu sebeplerledir ki function'lar için gerekli açıklama satırlarını aşağıdaki şekillerde yazmak gereklidir.


function Get(str) {
    /// <summary>Function'a ait açıklamalar</summary>
    /// <param name="str" type="String">Bir String Değer</param>
    /// <returns type="String" />
    return str;
}

Buradaki kullanım şeklinde <summary></summary> arasına yazılan ifade function'ın ne iş yaptığını belirtir. <param></param> arasına yazılanlar ise her bir parametre hakkında bilgi içerir. <param> içerisine yazılan name ifadesi, açıklama satırının hangi parametreye ait olduğunu belirtmek için kullanılır ve yazılması mecburidir. Aksi durumda parametreye ait açıklama gösterilmeyecektir. type ifadesi ise gönderilen parametrenin tipini belirtmek için kullanılır ancak kullanılması mecburi değildir. Ayrıca içerisine yazılan ifade de yalnızca hatırlatma maksadı taşır. Bu sebeple standart değişken tipleri yerine herhangi bir kelime yazabilir, hatta birden fazla kelimeyi aralarında boşluk bırakarak bile ekleyebilirsiniz. Son olarak <returns /> satırı ile dönecek olan bilgi hakkında açıklama ekleyebilirsiniz ancak bu satırda mecburi değildir.

XML açıklamaları için eklenebilecek olan daha da güzel diğer bir kullanım şekli ise şöyledir:


function Get(a, c) {
    /// <signature>
    /// <summary>Birinci overload function açıklama satırı</summary>
    /// <param name="b" type="Number">Bir rakam.</param>
    /// <returns type="Number" />
    /// </signature>
    /// <signature>
    /// <summary>İkinci overload function açıklama satırı</summary>
    /// <param name="a" type="String">Bir string.</param>
    /// <returns type="Number" />
    /// </signature>
    return a;
}

Buradaki açıklama satırları bazı farklar dışında bir önceki ile hemen hemen aynıdır. Temel fark şu ki <signature></signature> ifadeleri, bu function'ın overload edildiğini (aşırı yüklendiğini) ifade etmek için kullanılmaktadır. Ancak dikkat etmek gereken bir nokta var ki buradaki overload ifadesi Visual Studio dillerinde olduğu gibi aynı isimde birden fazla method tanımlama şeklinde değildir. Buradaki husus bunun dışında olduğu için, bu mevzuyu es geçiyorum. Dileyenler 'JavaScript Function Overload' ifadesi ile arama yaparak gerekli bilgiye ulaşabilirler.

Tekrar mevzuumuza dönecek olursak; her <signature></signature> arasına yazılan ifade(ler) ayrı overload işlemlerine ait açıklamaları içerir(ler). Bir önceki kullanım şeklinden farklı olarak burada parametre ismini doğru yazmak mecburi değildir. Dilerseniz farklı isimler ile parametreleri gösterebilirsiniz. Misal olarak buradaki ilk <signature> içinde yer alan parametrenin name ifadesinde b yazmaktadır. Ancak bu kullanımda açıklamalar ile parametrelerlerin eşleştirilmesi yerine doğrudan <signature> içinde yazan ifadeler doğru kabul edildiğinden açıklama satırları görüntülenecektir. Hatta function parametre almasa, başka isimlerde parametre alsa ya da belirtilenden fazla parametre bile alsa, <signature> içinde belirtilen parametrelerle ilgili açıklamalar görüntülenecek ve gerçek parametreler burada gösterilmeyecektir. Bu duruma bağlı olarak parametre sıralamasının da bir ehemmiyeti kalmayacaktır. Ancak bu kullanım hataya düşmeye sebep olabileceği için pek doğru bir kullanım olarak gözükmemektedir.

Bu husus hakkında daha fazla bilgi edinmek isteyenler How to: Create JavaScript XML Documentation Comments başlıklı yazıyı inceleyebilirler.

Bu husus hakkında yazacaklarım şimdilik bu kadar :) Tekrar görüşünceye kadar, esen kalın, şen kalın ya da nasıl istiyorsanız öyle kalın :)

Visual Studio ve Javascript / jQuery IntelliSense Entegrasyonu

Bilal AFŞAR | 24 Haziran 2013 Pazartesi 23:29 — 24.06.2013 23:29:54

Visual Studio üzerinde ASP.NET ve JS ile geliştirme yapanların en büyük dertlerinden biri de - bende de olduğu gibi :) - muhtemelen JavaScript IntelliSense -kod tamamlama- özelliğinin tam manasıyla doğru çalışmamasıdır. Visual Studio, müstakill js dosyası içinde önceden yazılan js tabanlı kodları IntelliSense listesine eklemekte ancak diğer müstakill js dosyalarındaki kodlara erişimi mümkün kılmamaktadır.

Bu problemi gidermek için yapılması gereken, js dosyası içerisine şu kodları eklemektir:
/// <reference path="dosya yolu" />

Misalen her iki js dosyasının aynı dizinde yer aldığını farzedersek ilk js dosyası içine

/// <reference path="DigerJSDosyasi.js" />

şeklinde kodumuzu ekleyerek js dosyaları arasında IntelliSense desteğini sağlamış olabiliriz.

Bunun yanısıra eğer dosyamız başka bir dizinde yer alıyorsa adresin önüne / işareti koyarak, kök dizin üzerinden adres tanımlaması yapabiliriz:

/// <reference path="/scripts/DigerJSDosyasi.js" />

Bunlardan farklı olarak, VS 2012 üzerinde çalışıyorsak, bir web sayfasına <script src=""></script> etiketi ile eklediğimiz js dosyalarına erişim için ayrıca kod içinde böyle bir tanımlama yapmaya gerek yoktur. Web sayfası içinde <script></script> arasına yazdığımız kodlar için, url vererek eklediğimiz js dosyaları doğrudan IntelliSense listesinde kullanılabilir olacaktır.

Ayrıca VS 2012 içinde, açtığımız her projede JS kütüphanelerinin otomatik olarak eklenmesi ve IntelliSense listesinde görüntülenmesi, talep edilebilecek bir durumdur. Ancak JS kütüphaneleri sürekli geliştiği-değiştiği ve neticesinde yeni sürümler ortaya çıktığı için, kendi adıma bunu gereksiz buluyorum. Yine de bu konuda bilgi almak isteyenler JavaScript / jQuery IntelliSense in Visual Studio 2012 başlıklı makaleye ya da daha da fazla detay için; MSDN kütüphanesindeki JavaScript IntelliSense başlıklı diğer bir makaleye bakabilirler.

Uzun bir zaman aradan sonra yazdığım bu yazının da sonuna geldik. Tekrar görüşmek üzere... :)

SQL Stored Procedure İçerisinde Opsiyonel Parametre Kullanımı

Bilal AFŞAR | 19 Aralık 2011 Pazartesi 20:00 — 19.12.2011 20:00:00

Uzun bir aradan sonra tekrar merhabalar,

Bugünkü yazıda Stored Procedure üzerinde kullandığımız parametrelerin değerine göre kullanımından bahsetmeye çalışacağım.

Öncelikle örneğin daha iyi anlaşılabilmesi için senaryoyu anlatayım:

Elimizde bir sorgu var ve hazırladığımız program ya da web sitesi üzerindeki checkbox seçimine göre sorguya bir şart (WHERE) eklemek isteyip istediğimize karar veriyoruz.

1. Durum : Sorguya şart ekleme ve tablo üzerindeki tüm verileri getir.

2. Durum : Sorguya checkbox üzerinde seçilmiş olan değeri şart olarak ekle ve buna göre bir tablo getir.

Böylesi bir durumda kimi zaman SP içerisinde WHERE kısmı haricindeki kısımları aynı olan ama IF ifadeleri ile birbirinden ayrılan bir kod kalabalığı içerisine gömülürüz.

Ancak bundan kurtulmanın basit yolları mevcut.

Bunlardan bir tanesi de aşağıda. Öncelikle örnekteki gibi bir SP hazırlayalım.


CREATE PROCEDURE spTEST

     @Col1 INT = 0,
     @Col2 VARCHAR(50) = NULL
AS
BEGIN

   SELECT * FROM Table1
   WHERE (((@Col1 = 0) AND (Table1.Col1 > 0)) OR (Table1.Col1 = @Col1))
             AND ((@Col2 IS NULL) OR (Table1.Col2 LIKE @Col2 + '%'))

END

Dilerseniz örnek sorguları yazmadan önce buradaki kodları açıklayalım:


(((@Col1 = 0) AND (Table1.Col1 > 0)) OR (Table1.Col1 = @Col1))

Üstteki satır @Col1 parametresi 0 değeri aldığında Col1 sütunundaki değeri sıfırdan büyük olan tüm kayıtları getirir. Eğer @Col1 parametresi 0 dışında bir değer almışsa o zaman yalnızca Col1 sütunundaki değer @Col1 parametresi ile eşit olan kayıtları getirir. SP içerisinde yaptığımız tanıma göre eğer @Col1 parametresine değer göndermezsek varsayılan değer olarak 0 alır ve sonuç olarak tüm kayıtları seçer.


((@Col2 IS NULL) OR (Table1.Col2 LIKE @Col2 + '%'))

Bu satırdaki ifade de bir önceki ile temelde aynı mantığa sahip. Ancak burada metine dayalı ifadeler üzerinde kontrol işlemi yapıyoruz.
Bu ifadeye göre eğer @Col2 parametresinin değeri NULL durumdaysa tüm kayıtları, değilse Col2 sütunu üzerindeki değerin @Col2 parametresinin değeri ile başladığı kayıtları döndürür.

Son olarak örnek sorgularımızı yazalım:

Bir query editor penceresi açtıktan sonra şu kodları tek tek deneyelim.


EXECUTE spTEST
-- Bütün kayıtları döndürür.


EXECUTE spTEST @Col1 = 10
-- Col1 sütunundaki değer 10 olan bütün kayıtları döndürür.


EXECUTE spTEST @Col2 = 'A'
-- Col2 sütunundaki değer A ile başlayan bütün kayıtları döndürür.


EXECUTE spTEST @Col1 = 10, @Col2 = 'A'
-- Col1 sütunundaki değer 10 olan ve Col2 sütunundaki değer A ile başlayan bütün kayıtları döndürür.

Şimdilik yazımızın sonuna geldik. İsimler birbirine benzerlik gösteriyor. İnşallah mefhûmlar birbirine girmez :)

Görüşmek üzere...

FastReport.Net Kullanımı - Visual Studio Integration

Bilal AFŞAR | 5 Temmuz 2011 Salı 17:48 — 5.07.2011 17:48:56

Merhabalar,

Bu yazımda FastReport.Net raporlama aracının Visual Studio IDE ile hazırlanan C# ve VB.NET projeleri içerisinde kullanımından bahsetmeye çalışacağım. Ancak bu yazı daha önceki FastReport .NET kullanımı hakkındaki yazılarla bağlantılı olduğu için öncelikle onları incelemeniz konuyu kavramanız açısından daha faydalı olacaktır.

Şimdi ilk olarak oluşturacağınız rapor dosyalarını görüntüleyebilmek için PreviewControl componentini form üzerinde istediğiniz biçimde yerleştirin ve kod sayfasının tepesine C#.NET için using FastReport; VB.NET için Imports FastReport satırlarını ekleyin.

Benim yaptığım örnekteki görüntü şu şekildeydi.

Şimdi de gerekli kodları yazalım ama öncesinde şunu belirtmeliyim. Kullandığım sistem 64 Bit olduğu için Access DB konusunda problem yaşadım. Bu yüzden kodlar içerisinde ODBC bağlantısını kullandım. Siz bu bağlantıyı istediğiniz gibi değiştirerek kendinize göre uyarlayabilirsiniz. Ancak kullanacağınız bağlantıya ait namespace'i eklemeyi unutmayın.

C#.NET


public partial class ReportPage : Form
{
   Report report;

   private void ReportPage_Load(object sender, EventArgs e)
   {
      CreateReport();
   }
   
   /// <summary>
   /// Rapor içeriğini hazırlar.
   /// </summary>
   private void CreateReport()
   {
      // Yeni bir rapor dosyası oluşturuyoruz.
      report = new Report(); 

      // Resources içerisindeki string biçimindeki raporu
      // yeni oluşturduğumuz rapor içerisine yüklüyoruz.
      report.LoadFromString(Properties.Resources.ReportString);

      // Veritabanına gerekli sorguyu gönderip verileri çekiyoruz.
      DataTable dt = SQLProcesses.GetDataTable("SELECT T.Type, W.WriterName, B.BookName "
                                             + "FROM tblBooks B, tblBookTypes T, tblWriters W "
                                             + "WHERE B.BookTypeID = T.ID AND W.ID = B.BookWriterID "
                                             + "ORDER BY T.Type ASC, W.WriterName ASC");

      // Çektiğimiz verileri daha önceden şablon olarak oluşturduğumuz
      // rapor içerisinde ismi belirtilen tabloya register ediyoruz.
      report.RegisterData(dt, "tblBooksWithTypes");

      /* Rapor gösterilemezse olacakları burada belirliyoruz.
       * Ancak bu kullanımın mecburi olmadığını yalnızca birden fazla rapor oluştururken
       * kullanımı kolaylaştırmak gayesiyle böyle tasarlandığına dikkat edelim. */
      if (!ShowReport(report))
      {
         Application.Exit();
      }
   }

   /// <summary>
   /// Gönderilen raporun görüntülenmesini sağlar ve işlemin başarı durumunu geriye döndürür.
   /// </summary>
   /// <param name="report"></param>
   /// <returns></returns>
   private bool ShowReport(Report report)
   {
      bool rV = false;
      try
      {
         // Gönderilen rapor dosyasının form üzerindeki
         // PreviewControl de gösterileceğini belirtiyoruz.
         report.Preview = pCReports; 

         // Eğer rapor arkapkanda hazırlanmışsa sonraki adıma geçiyoruz. 
         if (report.Prepare()) 
         {
            // Hazırlanmış olan raporun gösterilmesini sağlıyoruz.
            report.ShowPrepared();
            
            // Rapor üzerinde scroll işlemlerini doğrudan gerçekleştirebilmek için
            // PreviewControl üzerine odaklanıyoruz.
            pCReports.Focus(); 

            rV = true;
         }
      }
      catch
      {
         rV = false;
      }
     
      // Eğer rapor başarılı bir şekilde oluşturulduysa geriye true değeri döndürüyoruz.
      return rV; 
   }
}

public class SQLProcesses
{
   /// <summary>
   /// Rapor içeriğini veritabanından çekerek DataTable içerisinde geri döndürür.
   /// </summary>
   /// <param name="cmd">Veritabanına gönderilecek olan sorgu</param>
   /// <returns></returns>
   public static DataTable GetDataTable(string cmd)
   {
      DataTable returnTable = new DataTable();
      try
      {
         OdbcConnection ODBCConn = new OdbcConnection (@"Driver={Microsoft Access Driver (*.mdb, *.accdb)};"
                                                      + "dbq=C:\FASTREPORT .NET SAMPLE\data.mdb;defaultdir=C:\FASTREPORT .NET SAMPLE;"
                                                      + "driverid=25;fil=MS Access;filedsn=C:\FastReport .NET Sample\FR.NETConn.dsn;"
                                                      + "maxbuffersize=2048;maxscanrows=8;pagetimeout=5;safetransactions=0;threads=3;"
                                                      + "usercommitsync=Yes;uid=admin");
         
         OdbcDataAdapter oda = new OdbcDataAdapter(cmd, ODBCConn);
         oda.Fill(returnTable);
      }
      catch(Exception ex)
      {
         MessageBox.Show(string.Format("Hata Oluştu. Hata İçeriğini Aşağıda Görebilirsiniz.\n\n{0}", ex.Message));
      }

      return returnTable;
   }
}

VB.NET


Imports FastReport
Imports System.Data.Odbc

Partial Public Class ReportPage

    Inherits Form

    Private report As Report

    Private Sub ReportPage_Load_1(ByVal sender As System.Object,
                                  ByVal e As System.EventArgs)
    Handles MyBase.Load
        CreateReport()
    End Sub

    ''' <summary>
    ''' Rapor içeriğini hazırlar.
    ''' </summary>
    Private Sub CreateReport()

        ' Yeni bir rapor dosyası oluşturuyoruz.
        report = New Report()

        ' Resources içerisindeki string biçimindeki raporu
        ' yeni oluşturduğumuz rapor içerisine yüklüyoruz.
        report.LoadFromString(My.Resources.MyResources.ReportString)

        ' Veritabanına gerekli sorguyu gönderip verileri çekiyoruz.
        Dim dt As DataTable = SQLProcesses.GetDataTable("SELECT T.Type, W.WriterName, B.BookName "
                                                      & "FROM tblBooks B, tblBookTypes T, tblWriters W "
                                                      & "WHERE B.BookTypeID = T.ID AND W.ID = B.BookWriterID "
                                                      & "ORDER BY T.Type ASC, W.WriterName ASC")

        ' Çektiğimiz verileri daha önceden şablon olarak oluşturduğumuz
        ' rapor içerisinde ismi belirtilen tabloya register ediyoruz.
        report.RegisterData(dt, "tblBooksWithTypes")

        ' Rapor gösterilemezse olacakları burada belirliyoruz.
        ' Ancak bu kullanımın zorunlu olmadığını yalnızca birden fazla rapor oluştururken
        ' kullanımı kolaylaştırmak amacıyla böyle tasarlandığına dikkat edelim.
        If Not ShowReport(report) Then
            Application.[Exit]()
        End If
    End Sub

    ''' <summary>
    ''' Gönderilen raporun görüntülenmesini sağlar ve işlemin başarı durumunu geriye döndürür.
    ''' </summary>
    ''' <param name="report"></param>
    ''' <returns></returns>
    Private Function ShowReport(ByVal report As Report) As Boolean
        Dim rV As Boolean = False
        Try

            ' Gönderilen rapor dosyasının form üzerindeki
            ' PreviewControl de gösterileceğini belirtiyoruz.
            report.Preview = pCReports

            ' Eğer rapor arkapkanda hazırlanmışsa sonraki adıma geçiyoruz.
            If report.Prepare() Then

                ' Hazırlanmış olan raporun gösterilmesini sağlıyoruz.
                report.ShowPrepared()

                ' Rapor üzerinde scroll işlemlerini doğrudan gerçekleştirebilmek için
                ' PreviewControl üzerine odaklanıyoruz.
                pCReports.Focus()

                rV = True
            End If
        Catch
            rV = False
        End Try

        ' Eğer rapor başarılı bir şekilde oluşturulduysa geriye true değeri döndürüyoruz.
        Return rV

    End Function

End Class

Public Class SQLProcesses
    ''' <summary>
    ''' Rapor içeriğini veritabanından çekerek DataTable içerisinde geri döndürür.
    ''' </summary>
    ''' <param name="cmd">Veritabanına gönderilecek olan sorgu</param>
    ''' <returns></returns>
    Public Shared Function GetDataTable(ByVal cmd As String) As DataTable
        Dim ReturnTable As New DataTable()
        Try
            Dim ODBCConn As New OdbcConnection("Driver={Microsoft Access Driver (*.mdb, *.accdb)};"
                                             & "dbq=C:\FASTREPORT .NET SAMPLE\data.mdb;"
                                             & "defaultdir=C:\FASTREPORT .NET SAMPLE;driverid=25;"
                                             & "fil=MS Access;filedsn=C:\FastReport .NET Sample\FR.NETConn.dsn;"
                                             & "maxbuffersize=2048;maxscanrows=8;pagetimeout=5;safetransactions=0;"
                                             & "threads=3;usercommitsync=Yes;uid=admin")

            Dim oda As New OdbcDataAdapter(cmd, ODBCConn)
            oda.Fill(ReturnTable)
        Catch ex As Exception
            MessageBox.Show(String.Format("Hata Oluştu. Hata İçeriğini Aşağıda Görebilirsiniz."
                                          & vbLf & vbLf & "{0}", ex.Message))
        End Try

        Return ReturnTable
    End Function
End Class

Yapmamız gereken işlemler bu kadar. Bunların yanısıra farklı kodlarla doğrudan VS IDE içerisinde rapor içeriği oluşturulabiliyor olmasına rağmen buradaki gibi şablon oluşturup içerisindeki tablolara verileri yüklemek daha kolay ve kullanışlı olduğu için diğer kodlara girmiyorum.

Ayrıca şunu da belirtmeliyim. FastReport.Net Designer üzerinde oluşturup kaydettiğiniz dosyalar metin tabanlı dosyalardır. Basit düzeyde herhangi bir metin editörü (notepad, emeditor, notepad++, vs.) ile açıp içerisindeki metni alıp resources içerisinde depolayabilirsiniz. Bizim burada yaptığımız da buydu zaten.

Yaptığımız örnekle ilgili örnek kodları buradan indirebilirsiniz Örnek kodlar hem C# .NET hem de VB .NET üzerinde oluşturulmuştur.

Not1: Örnek kodun doğru bir şekilde çalışması için zip dosyasının içeriğini C:\ adresine çıkartın.

Not2: Kullandığım FastReport.Net sürümü 1.2.47, Visual Studio sürümü 2008'dir.

Not3: VB.NET kodları http://www.developerfusion.com/tools/convert/csharp-to-vb/ üzerinden otomatik olarak oluşturulmuştur ancak sonrasında gerekli düzeltmeler yapılmış ve çalıştığı test edilmiştir.

Not4: Kod içerisinde kullandığım veritabanı bağlantısı ODBC üzerinden gerçekleştiği için resources içerisine gömdüğüm string de Report_Sample[ODBCConn].frx isimli dosyaya ait. Bu yüzden kodları doğrudan çalıştırmak istediğinizde ODBC hatası alabilirsiniz. Bu problemi çözmek için ya Denetim Masası üzerinden bir tane ODBC bağlantısı tanımlayın ya da Report_Sample.frx isimli dosyaya ait stringi resources içine gömüp gerekli değişiklikleri yaparak kullanın.

Herhangi bir problemle karşılaşırsanız yardımcı olmaya çalışırım.

Tekrar görüşünceye kadar hoşçakalın...